Co znajdziesz w artykule:

• Jak psychika wpłynie na mój stan fizyczny?
• Niepłodność a psychika – konsultacje psychologiczne i psychoterapia
• Jak moja choroba działa na mnie, na moją psychikę?
• Dlaczego warto zgłosić się po pomoc do psychologa?

Jak psychika wpłynie na mój stan fizyczny?

Problem z płodnością jest niby fizyczny… Ale jaki wpływ na płodność ma psychika? Czy jest możliwe, żeby problemy psychiczne stały na przeszkodzie do płodności?

Psychosomatyka rozpatruje zależności między sferą psychiczną i jej wpływem na zdrowie fizyczne. Gdy dochodzi do trudnej w naszej ocenie sytuacji i zachwiana zostaje nasza równowaga psychiczna, wtedy właśnie mówimy o wpływie stresu na nasze życie.

Źródeł stresu może być wiele i tzw. stresory mogą się łączyć i przenikać ze sobą wpływając ze wzmocnioną siłą na jednostkę.

Przykładowo, gdy prowadzimy siedzący styl życia, dużo pracujemy, jemy cokolwiek i kiedykolwiek i jeśli mamy skłonność do zamartwiania się, to wszystko wpływa zarówno na naszą fizyczność, jak i na psychikę. Te czynniki wpływają na wyższy poziom stresu w życiu.
Jeśli tak funkcjonujemy na co dzień, tym gorzej reagujemy na codzienne sytuacje i trudności, może dojść wtedy do przeciążenia organizmu.

Nadmierny stres może wpłynąć zarówno na układ hormonalny kobiety, jak i mężczyzny. A ponieważ to ten układ bezpośrednio wpływa na płodność pary, to w konsekwencji może ją zaburzać.

Jeśli jeszcze przed staraniem się o dziecko zaburzona jest Twoja, Wasza równowaga, to co się stanie później tzn.: po nieudanych staraniach, po diagnozie, w trakcie leczenia? Równowaga życiowa może zostać zachwiana jeszcze bardziej.

Niepłodność a psychika – konsultacje psychologiczne i psychoterapia

Jednak, co jest bardzo istotne, w chorobie niepłodności nie można mówić o jedynym i bezpośrednim wpływie psychiki na zdolność do rozmnażania się. To oznacza, że nie należy zamykać się tylko na tę formę leczenia. Jest tak ze względu na możliwość pogłębiania się problemu z płodnością, wraz z upływającym czasem. A on nieubłaganie wpływa na Wasze możliwości prokreacyjne. Takie rozumienie sytuacji świadczy o tym, że wsparcie psychologiczne i psychoterapia nie mogą być jedyną formą działania w chorobie niepłodności.

Zależy mi jednak na tym, by pokazać, że warto również tę formę działania wziąć pod uwagę i udać się po pomoc do psychologa, psychoterapeuty. Zrobić to, zanim choroba, proces diagnozy i leczenia dodatkowo obciąży Twoje zdrowie. Psycholog, psychoterapeuta przyjrzy się, czy w twoim dotychczasowym życiu masz za dużo stresu. Pomoże Ci odnaleźć jego źródła, wspólnie znajdziecie sposób na to, jak uniknąć niektórych stresorów oraz nauczy Cię jak radzić sobie na co dzień z nieuniknionym napięciem.

Jak moja choroba działa na mnie, na moją psychikę?

Somatopsychologia odwrotnie do psychosomatyki, zajmuje się wpływem stanu fizycznego na psychikę. I tak, niezwykle istotny okazuje się wpływ problemów z płodnością na stan psychiczny pacjentów. Niepłodność i bezpłodność tak jak inna poważna choroba odbija się na naszym zdrowiu. Prowadzi do zachwiania równowagi, powoduje stres, w konsekwencji może powodować lęk, smutek, a następnie spowodować też zaburzenia lękowe i depresyjne. Psychologiczne aspekty niepłodności, czyli to, co myślimy o niej, co czujemy i co z tym robimy, przekłada się na całe życie. Dlatego lekarze coraz częściej sugerują pacjentom skorzystanie z usług psychologa, psychoterapeuty w trakcie diagnozy i leczenia niepłodności.

Jak już wspomniałam, bardzo indywidualne jest odczuwanie stresu, emocji i radzenie sobie z nimi. Nie można dokładnie określić czasu, kiedy zaczną się problemy psychologiczne związane z chorobą lub jej leczeniem. Reakcja na problemy z zajściem w ciążę zależy od osobowości, temperamentu, od tego, jak radziliśmy sobie z codziennością, jakie mamy wsparcie społeczne itd. Może się okazać, że już na początku dojdzie do problemów natury psychologicznej: wzrostu poczucia stresu, lęku, obniżenia nastroju. A im dłużej trwa proces leczenia, tym bardziej prawdopodobne, że w końcu każdego dotknie cierpienie.

Czasem zdarza się też tak, że zanim poznamy przyczynę naszej niepłodności i o ile ją poznamy (niepłodność idiopatyczna – częsta diagnoza, kiedy lekarz nie jest w stanie wskazać przyczyny problemów), może powstać błędne koło wpływu psychiki na nasz stan fizyczny, następnie ten stan fizyczny nasili problemy psychiczne i tak dalej.

Dlaczego warto zgłosić się po pomoc do psychologa?

Jak widać, nieistotne jest, co było pierwsze, bo ostatecznie ta trudna sytuacja może wpłynąć na Ciebie, czyli na istotę psychofizyczną, jaką jest człowiek.

Problemy z płodnością mają bardzo szerokie oddziaływanie. Jest tak, ponieważ mogą wpłynąć na Ciebie, na Was, na Waszą relację oraz na Wasze najbliższe otoczenie: rodzinę, przyjaciół, ale również na pracę etc.

Dlatego uważam, że wparcie psychologiczne jest bardzo ważne. I też, dlatego zachęcam do korzystania z pomocy psychologicznej, psychoterapii jak para tylko trafia do procesu leczenia niepłodności. A na pewno wtedy, gdy jest skierowana do skorzystania z metod in vitro.

Reasumując, gdy borykacie się z niepłodnością, możecie bardzo różnie zareagować na tę trudną sytuację. Ponadto skomplikowany pod wieloma względami proces leczenia niepłodności może na każdym swoim etapie przynieść kolejne trudności. Kolejne poważne decyzje do podjęcia. Dlatego należy cały czas obserwować co dzieje się z Tobą i partnerem. Ponieważ to będzie miało wpływ na Wasze emocje, samopoczucie i odzwierciedli się w leczeniu. Zarówno w podejściu do niego, jak i jego kontynuowaniu bądź zaprzestaniu dalszych działań. Przy wsparciu psychologa, psychoterapeuty możecie omówić swoje trudności, nauczyć się z nimi w takim stopniu radzić, żeby zadbać o swoje zdrowie psychiczne, by było Wam choć trochę lżej.

Artykuł Błędne koło niepłodności – psychika a niepłodność, niepłodność a psychika pochodzi z serwisu Klinika Lis Wika.

Co znajdziesz w artykule:

• Czym jest stres?
• Źródła stresu
• Stres a niepłodność
• Jak stres wpłynie lub wpływa na Ciebie?
• Dlaczego warto iść do specjalisty?

Czym jest stres?

Potocznie stres rozumiany jest na dwa sposoby, najczęściej ludzie łączą stres z odczuwaniem: napięcia, nieprzyjemnych reakcji cielesnych i towarzyszących im emocji. Dużo rzadziej ludzie rozumieją również stres jako czynnik zewnętrzny, jakiś bodziec np. jakieś trudne zdarzenie, które wywołuje reakcję stresową*.

Współczesna psychologia nie zamyka się ani na jednostce, ani na otoczeniu tylko kładzie nacisk na interakcję, która zachodzi między nimi. Co oznacza, że gdy dochodzi do trudnej w naszej ocenie sytuacji i zachwiana zostaje nasza równowaga psychiczna, wtedy mówimy o wpływie stresu na nasze życie.

Czym mogą być trudne sytuacje? To mogą być jakieś okoliczności zewnętrzne, jakaś przykrość, której doświadczamy to również przeszkody, które mamy do pokonania.

Natomiast nasza ocena sytuacji to interpretacja położenia, w którym się znaleźliśmy, jakie nadajemy znaczenie tym okolicznościom, jakie emocje się z nimi wiążą i co dalej z tym zrobimy.

Takie podejście prowadzi nas do zrozumienia, że stres jest wynikiem:

• wymagań sytuacyjnych, które mogą być zarówno obiektywne, jak i subiektywne, czyli istniejące w ocenie jednostki,
• i odniesienie ww. do subiektywnie postrzeganych bądź realnych możliwości poradzenia sobie z nimi.

Stres odczuwa w pewnym momencie każdy człowiek i możemy mówić o pozytywnym stresie (eustress), który zwiększa nasze możliwości do uporania się z napotkanymi trudnościami. Wtedy stres mobilizuje nas do działania, przygotowuje do poradzenia sobie.

Natomiast przewlekły stan napięcia (distress, negatywny stres) w końcu, w określonym dla jednostki czasie, spowoduje przeciążenie i będzie nieść ze sobą negatywne skutki.

Źródła stresu

Źródłem stresu może być wiele różnorodnych czynników:

• środowisko naturalne – hałas, ruch uliczny, zanieczyszczenia,

• fizjologia – dojrzewanie, starzenie się, problemy somatyczne, do których zaliczyć możemy niepłodność, brak ćwiczeń, niewłaściwe odżywianie się, brak snu, czyli też takie związane z nieprawidłowym stylem życia,
• społeczne czynniki stresu – terminy, problemy rodzinne, finansowe, wymagania, które stawiamy sobie lub stawiają nam inni itd.

Wszystkie ww. źródła stresu mogą się łączyć i przenikać ze sobą. Gdy jednak stresorów w naszym życiu jest za dużo i działają na nasz organizm długotrwale, to w końcu dochodzi do przeciążenia organizmu.

Stres a niepłodność

Jak już wspomniałam zbyt duży i przewlekły stres powoduje, że organizm jest ciągle w stanie gotowości do walki, albo ucieczki i w końcu ulega nadwyrężeniu.

I owo przeciążenie może mieć wpływ na układ hormonalny, a układ ten przecież bezpośrednio wpływa na płodność pary.

Przykładowo u kobiety, stres powoduje większe wydzielanie prolaktyny, której nadmiar zaburza owulacje, a może nawet spowodować jej brak.

Również pod wpływem nadmiernego obciążenia dochodzi do wzrostu kortyzolu w naszym organizmie. To tzw. hormonu stresu, a on w konsekwencji również wpływa u kobiety na zaburzenia miesiączkowania. Co oczywiście nie pozostaje obojętne dla płodności.

Ostatecznie może stać się tak, że w sytuacji przewlekłego stresu kobiecy organizm jest już na tyle osłabiony, że może też „chronić” kobietę przed zajściem w ciąże. Dzieje się tak, ponieważ spowodowałaby ona dodatkowy stres i dodatkowe obciążenie organizmu, który już i tak jest wyczerpany.

Stres również negatywnie wpływa na męski układ hormonalny, przykładowo wysoki poziom kortyzolu obniża poziom testosteronu, obniżając tym samym jakość nasienia.

Jak stres wpłynie lub wpływa na Ciebie?

To jak reagujemy na stres, jest naszą indywidualną predyspozycją. Niektórzy mają niski próg, co oznacza, że stresuje ich dużo sytuacji również z życia codziennego. Podczas gdy inną osobę mogą stresować wyjątkowo wymagające wydarzenia, które są w stanie wybić z równowagi każdego.

Stres, jako że wpływa na cały organizm, może powodować, rewolucje żołądkowe, problemy ze snem, napięciowe bóle głowy itp. Ale jednocześnie wpływa na nasze samopoczucie emocjonalne, odczuwanie lęku, smutku i prowadzić może do anhedonii, braku odczuwania jakiejkolwiek przyjemności, a w konsekwencji do depresji. Frustracja i stres wynikająca z niepłodności niesie ze sobą konsekwencje porównywane z przeżyciami towarzyszącymi chorobom nowotworowym**.

Reakcja Twoja na problemy z zajściem w ciążę zależy od osobowości, temperamentu, od tego, jak radziłaś/radziłeś sobie z codziennością, czy masz wsparcie dookoła, to bardzo indywidualna sprawa. Nie jestem w stanie wskazać momentu, w którym pojawi się stres i kiedy konieczne będzie zgłoszenie się do specjalisty. To Ty indywidualnie musisz podjąć taką decyzję.

Niepłodność już od nieudanych starań o dziecko, poprzez diagnozę i leczenie nieść będzie ze sobą trudne sytuacje w Twoim życiu. Stresory będą się pojawiać, będą się zmieniać w zależności od sytuacji tu i teraz. Dlatego obserwuj siebie, partnera i zgłoś się w odpowiednim dla Was momencie do specjalisty.

Stres a niepłodność – dlaczego warto iść do specjalisty?

Styl życia może Cię predysponować do wyższych poziomów stresu. Jeśli jeszcze przed staraniem się o dziecko zaburzona jest Twoja, Wasza równowaga, to co stanie się później tzn.: po nieudanych próbach, po diagnozie, w trakcie leczenia?

Równowaga psychiczna zostanie zachwiana jeszcze bardziej. W takiej sytuacji pomocna będzie zmiana stylu życia. Ograniczanie stresorów na tyle ile się da i nauczenie się radzenia sobie z trudnymi sytuacjami. Łatwo powiedzieć, a raczej napisać, na pewno trudniej zrobić, ale to psycholog, psychoterapeuta może Wam pomóc.

* „Psychologia stresu” Irena Heszen, PWN (luty, 2016).

** „Wspieramy płodność”, Raport Koalicji na rzecz Kompleksowej Terapii Niepłodności, Warszawa (czerwiec 2015).

Artykuł Stres a niepłodność, stres jako powód i jako skutek! pochodzi z serwisu Klinika Lis Wika.

Każdy scenariusz niepłodności może opierać się na podobnych elementach, ale oczywiście każda historia jest indywidualna, bo jest Twoja, Wasza. Jednak postaram się Wam przybliżyć, co może się zdarzyć, co działo się i dzieje w wielu domach…

Co znajdziesz w artykule:

• Psychologia niepłodności – co to w ogóle znaczy?
• Trudne sytuacje w niepłodności i związane z nimi problemy psychologiczne
• Problematyka aspektów medycznych
• Wpływ leczenia na Ciebie
• Społeczne aspekty niepłodności
• Psychologia niepłodności – droga ku wyleczeniu

Psychologia niepłodności – co to w ogóle znaczy?

Psychologia zajmuje się człowiekiem. Przygląda się zarówno jego procesom psychicznym, jak i zachowaniom oraz interakcjom z otaczającym go światem, bada też jego relacje społeczne.

I tak, kiedy mam na myśli psychologię niepłodności, zależy mi na tym, byśmy przyjrzeli się, jak szeroko rozumiana problematyka płodności wpływa:

– na Ciebie jako jednostkę, tzn.: na Twoją psychikę, emocje, reakcje, z czym się mierzysz/ mierzycie, jak i co myślisz o sobie i innych,

– następnie jak wpływa na Was, na wspólne relacje, i jak wpływa na Wasze całe otoczenie, czyli na codzienne życie.

Trudne sytuacje w niepłodności i związane z nimi problemy psychologiczne

Przyjrzyjmy się tym wyzwaniom stawianym przed Tobą, od starań o dziecko, poprzez diagnozę i leczenie. Ta sytuacja nieść będzie ze sobą trudne okoliczności w Twoim życiu. Stresory będą się pojawiać, będą się zmieniać w zależności od tu i teraz.

Wraz z niepłodnością mogą dać o sobie znać różne dodatkowe problemy, które pojawić się mogą na każdym etapie choroby. Będą one wpływać na Wasze samopoczucie, a to będzie mieć wpływ na dalsze działanie.

Mam na myśli bardzo pragmatyczne kwestie dotyczące finansów związanych z diagnozą i leczeniem. Wszystkie aspekty medyczne związane z niepłodnością niosą ze sobą duże koszty. Niby to nie jest najważniejsze, ale może stać się dla Was bardzo obciążające.

Problematyka aspektów medycznych

Kolejna problematyka to ta związana z aspektami medycznymi, borykać się możecie z różnorodnymi kwestiami np.:

• Przedłużającymi się staraniami, które będą powodować wiele emocji.
• Sama informacja o niepłodności może być i często jest zaskoczeniem.
• Wybór miejsca leczenia i lekarza sam w sobie staje się wyzwaniem.
• Od informacji o niepłodności może też upłynąć czas, kiedy w końcu poznajecie przyczynę niepłodności. W pewnym sensie trudno przyjąć tę informację, ale jednocześnie przychodzi ulga, że coś już wiecie.
• Kiedy robicie kolejne badania, a nadal nie wiecie, co jest przyczyną trudności (niepłodność idiopatyczna), to może powodować różnorodne uczucia np. smutek, a jednocześnie złość na personel medyczny. W konsekwencji okazuje się, że sami zajmujecie się poszukiwaniem przyczyn i to staje się celem samym w sobie.
• Samo przedłużające się leczenie jest niezwykle frustrujące i w końcu powodować może zwątpienie, chęć zrezygnowania itp.
• I kiedy, przychodzi czas, że jesteście kierowani do leczenia pozaustrojowego. Poznajecie ogrom jego procedur: inseminacje, punkcje, transfery, a każde z nich obciążające psychicznie i fizycznie. Każda próba i budząca się z nią nadzieja na ciążę, a każda informacja o niezajściu w nią, kolejnym zawodem. W takiej sytuacji nietrudno zrozumieć Twoje wahania nastrojów.
• Załóżmy, że leczenie pozaustrojowe wchodzi w kolejną fazę i wiadomo, że potrzebujecie skorzystać z adopcji prenatalnej. I teraz może pojawić się więcej problemów natury moralnej, wątpliwości, jak będę się z tym czuć, co to dla mnie znaczy?
• No i wreszcie udaje się zajść w ciąże. Ale co, jeśli nie udaje Ci się jej donosić albo okazuje się ciążą pozamaciczną? Sytuacji może być wiele, ale jak sobie z tym poradzić i iść dalej? Jak się nie poddać? Jak znaleźć w sobie jeszcze chęć do działania?

Wpływ leczenia na Ciebie

Wszystko wyżej wymienione odbija się na Tobie i zaczynasz zagłębiać się w sobie i tak:

• Leczenie się przedłuża, a Ty nadal nie wiesz, co jest przyczyną i nikt już nie ma pomysłu. W końcu może pojawić się niechęć do lekarza prowadzącego. Przestajesz mu ufać, sama zaczynasz zajmować się diagnozowaniem, aż w końcu rośnie niechęć do miejsca leczenia, robi Ci się niedobrze na sam widok kliniki.
• Niepłodność staje się centrum Twojego świata i Ty szukasz i zaczynasz korzystać z różnych niekonwencjonalnych metod, których lekarz nigdy by Ci nie wskazał, a Ty myślisz – przecież to już mi nie zaszkodzi.
• Leczenie staje się coraz bardziej uciążliwe, częste wizyty, badania i cierpienie fizyczne związane z różnymi procedurami.
• Kwestie moralne leczenia pozaustrojowego stają się tym trudniejsze, im bardziej religijny jest model rodziny pochodzenia.
• Zaczynasz mieć problem z samym sobą. Pojawiają się trudne myśli, przykre emocje co przekłada się na zachowanie, tym samym na wszelkie relacje.

Społeczne aspekty niepłodności

Dochodzimy do tego, jak Wy się z tym wszystkim czujecie, jak jest Wam ze sobą, z partnerem i w ogóle ze wszystkimi dookoła? Całe nasze społeczne funkcjonowanie może zostać uzależnione od niepłodności i tak może ona wpłynąć na:

• Problemy w relacji z partnerem, problemy komunikacyjne, seksualne itd.
• Niechęć do rozmawiania na temat choroby, która może spowodować problemy w relacjach z bliskimi.
• Odseparowywanie się od ludzi i pozostawanie samemu wraz z trudnymi emocjami, spowodowane dziwnymi reakcjami otoczenia na Wasz problem.
• Problem w kontaktach z parami dzietnymi, odgradzanie się od nich przez zazdrość, która jest całkowicie zrozumiała w tej sytuacji.
• Skupienie się tylko na jednym obszarze życia, ciągłe zamartwianie się albo poszukiwanie: przyczyn choroby, lekarzy i sposobów leczenia.
• Nie umiesz skupić się w pracy, coraz gorzej radzisz sobie z wyzwaniami zawodowymi, a przecież pieniądze są Ci teraz bardzo potrzebne.

Każdy z tych ww. punktów wiązać się może z różnorodnymi myślami, emocjami. Co najważniejsze, część z tych problemów może Was dotyczyć, ale pozostaje pytanie – Co dalej?

Psychologia niepłodności – droga ku wyleczeniu

Właśnie o to chodzi, że Wy nie tylko doświadczacie tego wszystkiego, ale w drodze ku wyleczeniu mierzycie się z tymi trudnymi sytuacjami i próbujecie ustalić co dalej.

Nie dość, że stresorów jest dużo, to są też skomplikowane decyzje do podjęcia, i tak nie wiecie, co ostatecznie ona przyniesie, co dokładnie się stanie? Gdzie pomieścić kolejne myśli, uczucia? Jak znaleźć siłę, nadzieje na dalsze działanie?

Pisałam ten artykuł i wierzcie mi, minęło kilka lat, a ja nadal pamiętam i nadal czuje te emocje z tamtego okresu. Wiem, domyślam się, że jest Wam okrutnie trudno i bardzo, bardzo mi przykro, że Was to dotyka, ale jesteście sobie w stanie z tym poradzić. Nie obiecuje, że będzie lekko, ale jesteście w stanie to unieść i podjąć kolejne decyzje co zrobić dalej.

A ja chętnie Was w tym wesprę! Mam nadzieję, do zobaczenia albo przeczytania.

Artykuł Psychologia niepłodności – psychologiczne aspekty niepłodności pochodzi z serwisu Klinika Lis Wika.